De termen energiebesparingsplicht, informatieplicht, onderzoeksplicht en EED (Energy Efficiency Directive) komen steeds vaker voorbij. Maar wat houden ze precies in? En moet jouw organisatie hier ook aan voldoen? Misschien vind je dit lastig te bepalen. In deze blog neem ik je mee in deze regelgeving en leg ik uit wanneer je hier als bedrijf aan moet voldoen en wat dit voor jou kan betekenen.
Voor veel bedrijven is het niet altijd duidelijk welke verplichtingen van toepassing zijn. Tegelijkertijd wordt inzicht in energieverbruik steeds belangrijker. Niet alleen vanwege wet- en regelgeving, maar ook door stijgende energiekosten, verduurzamingsdoelstellingen en netcongestie.
Wat houdt de energiebesparingsplicht in?
In de Nederlandse wetgeving zijn regels opgenomen die bedrijven en instellingen verplichten om energie te besparen. De energiebesparingsplicht valt onder het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en houdt in dat organisaties energiebesparende maatregelen moeten uitvoeren die zich binnen vijf jaar terugverdienen. De maatregelen zijn onderverdeeld in drie categorieën: gebouwmaatregelen, faciliteiten en processen. Onder de energiebesparingsplicht valt de informatie- en onderzoeksplicht.
Wanneer geldt de informatieplicht voor jouw organisatie?
De informatieplicht houdt in dat je eens per vier jaar aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) rapporteert welke energiebesparende maatregelen zijn uitgevoerd. Dit geldt voor organisaties met een energieverbruik van:
- vanaf 50.000 kWh elektriciteit of;
- vanaf 25.000 m³ aardgas.
De energiebesparende maatregelen zijn vastgesteld in een officiële lijst, de zogenaamde “Erkende maatregelenlijst (EML)”. In deze lijst bekijk je of je maatregelen al hebt uitgevoerd of welke er uitgevoerd kunnen worden. Er mag afgeweken worden van de EML, maar dan moet je zelf een onderzoek starten naar de mogelijk besparende maatregel. Bij de informatieplicht rapporteer je elke vier jaar aan de RVO over de voortgang.
Wanneer heeft jouw organisatie een onderzoeksplicht?
Voor grotere energieverbruikers kan naast de informatieplicht ook de onderzoeksplicht gelden. De onderzoeksplicht geldt onder andere voor locaties met een energieverbruik van meer dan:
- 10.000.000 kWh elektriciteit per jaar of;
- 170.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar;
- én voor aangewezen activiteiten waarvoor het Rijk de regels bepaalt.
De onderzoeksplicht geldt alleen over de proces-/activiteitgebonden maatregelen. Er moet een vierjaarlijks onderzoek uitgevoerd worden naar deze maatregelen. Voor gebouwmaatregelen geldt de informatieplicht.
Wat is de EED?
De EED (Energy Efficiency Directive) is Europese wetgeving die bedrijven helpt hun energieverbruik inzichtelijk te maken en energieverspilling te verminderen. Door te rapporteren over energiegebruik en besparingsmogelijkheden stimuleert de EED organisaties om duurzamer en efficiënter te opereren.
Bij “de energie-audit” rapporteer je vooraf welke maatregelen mogelijk zijn en welk effect ze hebben. Bij “de informatieplicht” meld je de al genomen maatregelen.
Bij de EED hoort de “energie-auditplicht”. De audit geeft inzicht in de mogelijke besparingsmaatregelen en de te verwachten effecten daarvan. Het gaat hier onder andere om het energieverbruik van gebouwen, industriële processen en installaties, inclusief bedrijfsvervoer (brandstof) en warmte. Elke vier jaar dien je een auditrapport in.
Belangrijk: Heb je al een gecertificeerd energiebeheersysteem (zoals ISO 50001) of een erkend keurmerk? Dan hoef je geen aparte audit uit te voeren, maar lever je wel bewijs en een lijst met maatregelen in. Check de voorwaarden op de website van het RVO.
Wat verandert er in de EED?
De Europese Energy Efficiency Directive (EED) wordt aangescherpt. De grootste verandering is dat er niet langer gekeken wordt naar de omvang (aantal FTE of jaaromzet) van een organisatie, maar naar het gemiddelde energieverbruik over de afgelopen 3 jaar. Hierdoor kunnen ook middelgrote organisaties onder de EED gaan vallen wanneer zij relatief veel energie verbruiken. Anders dan bij de informatie- en onderzoeksplicht wordt bij de EED gekeken naar het totale energieverbruik van de onderneming en niet naar het verbruik per locatie. De Nederlandse wetgeving is nog niet definitief. RVO verwacht dat de nieuwe regels na het eerste kwartaal van 2027 ingaan. Tot die tijd gelden de huidige criteria. Daarna gelden naar verwachting de volgende verplichtingen, met deze uiterste data:
- EED-auditplicht: 10 tot 85 TJ energieverbruik per jaar.
Organisaties die nu nog niet auditplichtig zijn, maar het straks wel worden, hebben uiterlijk tot 1 april 2028 de tijd om een audit uit te voeren en hierover te rapporteren. Je levert daarbij een actieplan in en publiceert elk jaar welk deel daarvan is uitgevoerd, bijvoorbeeld in je jaarverslag of op je website.
Ter indicatie: 10 TJ is ongeveer 2,8 miljoen kWh of 285.000 m3 aardgas. Let op dat het om al je energie bij elkaar gaat, ook van je bedrijfsvoertuigen en warmte.
- Energiebeheersysteem: 85 TJ of meer energieverbruik per jaar.
Voor organisaties die gemiddeld 85 TJ of meer energie per jaar verbruiken geldt dat uiterlijk op 11 oktober 2027 een gecertificeerd energiebeheersysteem aanwezig moet zijn.
De informatie- en onderzoeksplicht is een vereiste per locatie. Bij de EED gaat men uit van de totale onderneming. Als één of meer van jouw locaties aan de onderzoeksplicht moet voldoen en jouw organisatie ook aan de EED, dan mag je dit combineren in één rapport.
Wat houdt een energiebeheersysteem in?
Voor ondernemingen met een jaarlijks energieverbruik van 85 TJ of meer wordt een energiebeheersysteem verplicht. Een energiebeheersysteem is meer dan een dashboard of softwarepakket. Het is een gestructureerde aanpak waarmee een organisatie haar energieprestaties continu beheert en verbetert. Daarbij horen onder meer:
- Energiebeleid en doelstellingen;
- Processen en werkwijzen;
- Rollen en verantwoordelijkheden;
- Monitoring van energieverbruik;
- Analyses van prestaties en afwijkingen;
- Verbetermaatregelen;
- Rapportage en evaluatie.
Wanneer geldt de energiebesparingsplicht en wanneer de EED?
| Toetsing | Energieverbruik | Waarschijnlijk van toepassing |
|---|---|---|
| Per locatie | Vanaf 50.000 kWh of 25.000 m³ aardgas (equivalent) | Informatieplicht (energiebesparingsplicht) |
| Per locatie | Vanaf 10.000.000 kWh of 170.000 m³ aardgas (equivalent) én aangewezen activiteit | Onderzoeksplicht (energiebesparingsplicht) |
| Hele onderneming | 10 tot 85 TJ per jaar | EED-auditplicht (nieuwe auditplichtigen: uiterlijk 1 april 2028) |
| Hele onderneming | 85 TJ of meer per jaar | Energiebeheersysteem verplicht vanaf 11 oktober 2027 (EED) |
Waarom deze verplichtingen er zijn
Wat is uiteindelijk het doel van deze regelingen en verplichtingen? Het doel is om bedrijven en instellingen bewust te maken van hun energieverbruik én van de mogelijkheden om energie te besparen en te verduurzamen. Alle kleine beetjes helpen en zo pakken we samen de energietransitie aan.
Ik snap het als het je begint te duizelen. Dit zijn doorgaans geen zaken die je er even bij doet. Je houdt je liever bezig met je bedrijfsvoering. Bij Anexo helpen wij grote en kleine ondernemingen met hun energievraagstukken. Ook op het gebied van de Energiebesparingsplicht en de EED. Inzicht vormt de basis voor energiebesparing en helpt je te voldoen aan verschillende rapportage- en auditverplichtingen. Met onze oplossingen ondersteunen wij bedrijven bij het monitoren, analyseren, optimaliseren en sturen van hun energiehuishouding.
Van verplichting naar grip op energie
Wat voor jouw organisatie geldt, hangt af van onder meer je energieverbruik, het aantal locaties en je bedrijfsactiviteiten. De beschreven verplichtingen geven daarom een algemeen beeld. Via de RVO Wetchecker kun je een eerste check doen.
Wil je weten waar jouw organisatie staat voor de EED of Energiebesparingsplicht? En hoe je een verplichting omzet naar grip op je energieverbruik? Plan een vrijblijvend adviesgesprek in met onze specialisten via telefoonnummer 085 – 0023 600 of vul het onderstaand formulier in. Wij denken graag met je mee.
