Een Gesloten Distributiesysteem (GDS) is een elektriciteits- of gasnetwerk wat in eigendom is van een private partij of groep bedrijven. Zij zijn, binnen wettelijke kaders, vrij om het netwerk in te richten zoals zij dat willen en kunnen daardoor afspraken maken over de verdeling van capaciteit en kosten. Dat maakt een GDS een interessante oplossingsrichting voor bedrijven die in congestie zitten.
Wat is een GDS?
In Nederland zijn elektriciteits- en gasnetten in eigendom van een openbare netbeheerder, maar onder specifieke voorwaarden kan daarvan worden afgeweken en kan zo’n energienet ook in eigendom van een privaat bedrijf zijn. Dit noemen we een gesloten distributiesysteem (GDS). Een gesloten distributiesysteem is een elektriciteit- of gasnetwerk dat binnen een specifiek gebied en voor een specifieke groep gebruikers wordt beheerd. Zoals bijvoorbeeld een industrieel complex, bedrijventerrein, een universiteitscampus of een windpark zijn. De energievoorziening binnen zo’n systeem wordt vaak verzorgd door een combinatie van een aansluiting op het openbare netwerk, eigen opwek (zoals zonne- en windenergie), energieopslag en vraagsturing. Dit kan met name interessant zijn wanneer je als groep bedrijven last hebt van congestie en hiervoor een robuuste oplossing zoekt. Een GDS geeft je namelijk meer vrijheid om te bepalen wat er moet gebeuren op het netwerk.
Hoe werkt een Gesloten Distributiesysteem?
Een gesloten distributiesysteem (GDS) beschikt over één aansluiting op het openbare net. Het netwerk achter deze aansluiting valt volledig onder de technische en financiële verantwoordelijkheid van de deelnemers binnen het GDS. Zij bepalen onderling hoe het systeem wordt ingericht en gebruikt. Zo kunnen zij afspraken maken om de beschikbare capaciteit van de openbare netaansluiting optimaal te benutten, met als uitgangspunt het gebruik van het openbare net zoveel mogelijk te beperken. Ook het het tarievenstelsel kan door de deelnemers zelf vormgegeven worden.
Voorbeelden van GDS systemen
Op de website van de ACM is te vinden welke GDS’en allemaal de noodzakelijke ontheffing hebben gekregen om te mogen opereren. Daaruit blijkt dat er nu iets meer dan 100 GDS’en actief zijn, waarvan een groot percentage klant is bij Anexo, twee voorbeelden noemen we hieronder.
*ECW*
Bijna 20 jaar geleden werd het idee geopperd om te investeren in glastuinbouw in de polder bij Wieringermeer en legde Energie Coöperatie Wieringermeer (ECW) hun eigen elektriciteits- en gasnet aan. Inmiddels wordt lokaal ook efficiënt koolstofdioxide, water en warmte gedeeld via hun eigen energiemanagementsysteem SUM met inzichten uit hun Anexo meters.
Peter Pronk (Asset manager bij ECW Energy) vertelt: “We zijn een jonger netwerk, daardoor de kans benut om overal data mee te leggen. Door de geïntegreerde energie stromen in combinatie met het uitlezen, slim meten en sturen vanuit ons datanet kunnen we meerwaarde creëren ten opzichte van traditioneel netbeheer.”
*USG*
Op het industrieterrein Chemelot is energiedeling van groot belang en USG facilliteert gas en elektriciteit via hun eigen private net. Daarnaast delen zij stoom, stikstof en andere brandstoffen. Dankzij de vele meters en de samenwerkingsafspraken, kan voor de industriele bedrijven optimaal gebruik gemaakt worden van energie. Anexo is een partner van USG in de allocatiediensten.
Toine, Accountmanager bij USG spreekt over de diensten van Anexo: “We zochten naar een oplossing voor de inrichting van het formele berichtenverkeer, zodat het makkelijk en soepel verloopt voor alle gebruikers op Chemelot.” Meer lezen? Referentie Utility Support Group | Anexo
Wat zijn de richtlijnen voor een Gesloten Distributiesysteem?
Wanneer kom je in aanmerking voor erkenning?
Om de noodzakelijke ontheffing voor een GDS te krijgen moet je aan een aantal voorwaarden voldoen:
- Het energienetwerk bevindt zich binnen een geografisch afgebakend gebied.
- Er zijn maximaal 500 afnemers op aangesloten.
- Er zijn géén huishoudelijke aansluitingen op het netwerk aanwezig.
- Het bedrijfs- of productieproces van jou en de andere aangeslotenen op je GDS zijn om technische of veiligheidsredenen geïntegreerd, of je gebruikt het net vooral voor jezelf of voor bedrijven in dezelfde holding.
Als je hieraan voldoet is het nog geen zekerheid dat je een ontheffing krijgt, die krijg je alleen als je aan één van de twee zogenaamde ontheffingsgronden voldoet:
- het bedrijfs- of productieproces van de gebruikers van uw net is om specifieke technische of veiligheidsredenen geïntegreerd;
- Of via uw net transporteert u elektriciteit respectievelijk gas primair voor uzelf als eigenaar of voor bedrijven die verwant met u zijn.
Alleen als je aan alle voorwaarden voldoet krijg je van de ACM een ontheffing om een GDS te exploiteren.
Hoe verloopt het proces tot aanvraag van ontheffing?
Het proces start altijd met inzicht. Zo is het van groot belang dat er wordt geanalyseerd wie de toekomstige aangeslotenen zijn en hoe toekomstige energiestromen gaan lopen, want dat heeft een grote impact op hoe het netwerk ontworpen wordt. Verder wordt er ook op sociaal-, juridisch, en financieel gebied onderzocht of een GDS een haalbare oplossing is.
Daarvoor voert Anexo ten eerste een netstudie en GDS-analyse uit. Naarmate mogelijke aangeslotenen zijn geidentificeerd en het gebied is afgebakend, kan een netwerkontwerp worden opgesteld (single line diagram, tekening op kadastrale kaart, benodigde infrastructuur). Vanuit deze stap kan de overige documentatie die nodig is voor de aanvraag voor ontheffing bij de ACM door onze GDS specialisten geschreven worden. De officiële aanvraag wordt vervolgens in samenwerking met een advocaat ingediend.
De ontheffing is verleend, en nu?
Na ontheffing helpt Anexo met de bemetering, dataverwerking, allocatie en toepassing van slimme systemen voor de technisch beheerder van het gesloten distributiesysteem. Daarnaast kan Anexo het netwerk engineeren en aanleggen. In de exploitatiefase kan beheer en onderhoud ook door ons uitgevoerd worden.
Wat zijn de voordelen van een GDS?
- Systeemintegratie met diverse energiestromen via een gezamenlijk smart energy hub met eigen net te worden
- Minder transportkosten
- Zelf inspraak in het netwerk: investerings- en uitbreidingsplannen zelf nemen
- Verminderde afhankelijkheid van de netbeheerder
- Gezamenlijke inbreng in de investeringen van de toekomst
- Duurzaam groeien binnen de aansluitcapaciteit met de netbeheerder door efficient transportcapaciteit te delen
Wanneer is een Gesloten Distributiesysteem interessant?
Eigen beheer van uw gas- en/of elektriciteitsnet biedt vele kansen op het gebied van slimme integratie en sturing, energiedeling binnen het terrein en samenwerking met bedrijven in de buurt om te verduurzamen. In sectoren met een hoge energievraag en een wens om slim te verduurzamen bieden gesloten distributiesystemen een kans.
Neem contact met ons op voor vragen
Anexo Energy kan een eerste stap zetten om samen met jou te kijken of een gesloten distributiesysteem lucratief en haalbaar is binnen jouw gebied. Ben je geinteresseerd of heb je andere vragen?
Neem contact op met onze GDS specialist, Guus van Leipsig.
